Paragraaf 1: Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing

Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing zijn de aanjagers van het gebiedsgericht werken in de gemeente Groningen. Onze gebiedsteams en wijk- en dorpswethouders spelen hierin een belangrijke rol. Zij verbinden gemeentelijke programma’s met de specifieke opgaven in wijken en dorpen en initiatieven van bewoners. Dit doen we dichtbij én samen met bewoners, ondernemers, instellingen en andere partners. We werken samen aan de ontwikkeling van onze wijken en dorpen. Voor de noordelijke wijken en de Wijert hebben we extra aandacht met onze wijkvernieuwing. Meerdere gemeentelijke programma’s richten zich specifiek op deze gebieden.

Wijkontwikkeling
We werken slagvaardig in onze wijken en dorpen. Dat doen we met integrale gebiedsagenda’s voor de zeven gebieden. Deze agenda’s geven inzicht in de belangrijkste opgaven. We willen de ongelijkheid tussen wijken en dorpen verkleinen. Daarom vertalen we de opgaven naar concrete doelen en resultaten per gebied en per wijkvernieuwingswijk. Deze zijn vastgelegd voor de periode 2024–2027.

Wijkvernieuwing
De wijken Vinkhuizen, Paddepoel, Selwerd, De Hoogte, Indische buurt, Beijum, Lewenborg en De Wijert zijn prachtige wijken waar inwoners met veel plezier wonen en leven. Toch wonen er in verhouding ook veel bewoners met minder kansen. Onze visie is dat gemengde wijken de basis vormen voor een gezonde, ongedeelde stad. Daarom werken we onverminderd door aan onze wijkvernieuwing. Onze aanpak Wijkvernieuwing op z’n Gronings omvat fysieke, sociale en veiligheidsinterventies, met een focus op het verbeteren van wonen en de woonomgeving (inclusief verduurzaming). Dit doen we altijd samen met onze partners en met grote betrokkenheid van bewoners. De gemeentelijke inzet hebben we uitgewerkt in de nieuwe uitvoeringsprogramma’s Wijkvernieuwing op z’n Gronings 2025-2026 .
In november 2025 stuurden we de eindrapportage Regio-Deal-Groningen-Noord I naar de raad. In de periode 2020-2024 hebben Rijk, gemeente Groningen, maatschappelijke partners en inwoners hun krachten gebundeld. Hiervoor hebben Rijk en gemeente elk 15 miljoen euro bijgedragen. Doel: de algehele leefbaarheid en brede welvaart in Groningen-Noord dichterbij het landelijke gemiddelde brengen.
Met de extra inzet vanuit de Regio Deal Groningen-Noord zijn belangrijke resultaten behaald die laten zien dat de leefbaarheid en welvaart in algemene zin vooruit zijn gegaan. Tegelijkertijd zien we dat de kloof met de rest van de gemeente te groot blijft, waardoor blijvende inzet noodzakelijk is.

Overzicht bruto *) opgeleverde woningen per wijkvernieuwingswijk
Hieronder volgt een overzicht van de aantallen wooneenheden die we met onze wijkvernieuwingsaanpak hebben gerealiseerd in de periode 2022-2025.

*) Het gaat hier om de aantallen wooneenheden in ontwikkelde projecten. Sloop en andere onttrekkingen in de gebieden zijn hier niet afgehaald.
De aantallen komen uit de woningbouwplanning die de gemeente bijhoudt. Deze wordt twee keer per jaar geactualiseerd door informatie op te halen bij o.a. corporaties. Dit gaat veelal over de wat grotere projecten. Kleinschalige ontwikkelingen zoals het ombouwen van een studentenwoning tot appartementen, of juist het ombouwen van een grotere woning tot meerdere appartementen zijn doorgaans niet opgenomen in onze woningbouwplanning. Daarmee zijn deze cijfers niet 100% volledig maar geven wel de grotere ontwikkelingen weer die de grootste invloed hebben op de woningvoorraad.
Daarnaast geldt nog dat op plekken waar woningen al zijn gesloopt, nog flink wat woningen in aanbouw zijn of binnenkort in aanbouw komen. In de Wijert gaat het om ca. 125 woningen, in Selwerd om ca. 400 woningen en in de Hoogte om ca. 170 woningen (Asingastraat).

Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Groningen-Noord (NPLV)
Samen met bewoners, woningcorporaties, politie, welzijn, werkgevers, onderwijs, kinderopvang en het Rijk vormen we de Maatschappelijke Coalitie voor Groningen-Noord. Dit doen we binnen het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (looptijd 15–20 jaar). Het programma maakt structurele, domeinoverstijgende samenwerking mogelijk, zodat we aan betere oplossingen werken voor de stapeling van problematiek in deze wijken. Het uitvoeringsprogramma NPLV Groningen-Noord (2024-2027 ) beschrijft de interventies tot 2027 en het door het Rijk beschikbaar gestelde budget.  
Met de komst van de Maatschappelijke Coalitie en de programmadirecteur hebben we de doelen voor onze wijkvernieuwingsaanpak aangescherpt. We richten ons op vijf thema’s: wonen, werken, leren, veilig zijn en meedoen.
In 2025 hebben we een start gemaakt met het concretiseren hoe we in coalitieverband samenwerken, zodat deze samenwerking de bestaande inzet versterkt. Tegelijkertijd hebben we gezamenlijke projecten in gang gezet, zoals de AanDeBak-garantie .
Eind 2025 verscheen de landelijke voortgangsrapportage NPLV 2024 tot zomer 2025 . Ook uit deze rapportage blijkt dat de leefbaarheid licht verbeterd is in de twintig NPLV-gebieden van Nederland, maar nog wel flink achterblijft bij het landelijk gemiddelde.
Deze voortgangsrapportage bevat diverse praktijkverhalen, bijvoorbeeld in Groningen-Noord over de proef met Algemeen Toegankelijke Kinderopvang, Een uitgebreider verhaal hierover is te vinden op de website Wijkvernieuwing op z'n Gronings .

Participatiebeleid en Participatieverordening
Een goede relatie tussen inwoner en overheid vraagt om wederzijds vertrouwen en daarvoor zijn betere en soms nieuwe vormen van samenwerking tussen inwoner en overheid nodig. Ook landelijke wetten vragen dat van ons, zoals de Omgevingswet en de Wet versterking participatie op decentraal niveau. In mei 2025 stelde de gemeenteraad het beleidskader participatie en de participatieverordening vast. Dit kader maakt duidelijk wat wel en niet mogelijk is bij participatie. Het helpt om heldere afspraken te maken en zorgt ervoor dat we als gemeente op eenzelfde manier werken. Met het nieuwe beleid hebben we gemeentebreed spelregels vastgesteld voor participatie. Het doel is om inwoners betere zeggenschap en passende invloed te geven. Door samenwerking verhogen we de kwaliteit van onze besluiten en maken we inzichtelijk hoe deze tot stand komen.
Het nieuwe beleid geeft een impuls aan de doorontwikkeling van participatie. Het heeft veel impact op onze werkwijze en processen. We brengen in kaart wat daarvoor nodig is en hoe en wanneer we dit gaan realiseren. Daarbij leren we op Europees niveau binnen het Speak Up-project en onderhouden we contacten op provinciaal en landelijk niveau om participatie door te ontwikkelen.

Een eerste stap in het gemeentebreed borgen van het participatiebeleid is het vergroten van bewustwording en kennis bij medewerkers. We leren van ervaringen in de praktijk en versterken zo de vaardigheden van medewerkers. Daarbij ligt het accent op ‘leren door te doen’, een continu proces waarin raads- en collegeleden, ambtenaren en inwoners samen leren en ontwikkelen aan de hand van concrete casussen. We gebruiken daarbij ook de ervaringen uit lopende participatietrajecten om het beleid verder te verbeteren. Een centraal georganiseerd adviesteam biedt praktische ondersteuning bij het beantwoorden van vragen en de ontwikkeling van interne leidraden, formats en trainingen.
In het afgelopen jaar hebben we verdere stappen gezet in het versterken en verbreden van online participatie via Stem van Groningen . Uit onderzoek blijkt dat we via Stem van Groningen andere groepen inwoners bereiken dan bij fysieke bijeenkomsten, wat de inclusiviteit van onze participatie vergroot.

Via het gebiedsgericht werken dragen we dagelijks bij aan de verdere ontwikkeling van participatie.

Leeswijzer
In deze paragraaf benoemen we eerst de algemene doelstellingen, resultaten en activiteiten voor wijkontwikkeling en wijkvernieuwing. Vervolgens geven we per gebied de relevante ontwikkelingen weer in onze wijken en dorpen. Ook formuleren we per gebied de belangrijkste resultaten, op basis van de gebiedsagenda’s 2024–2027 en de uitvoeringsprogramma’s Wijkvernieuwing op z’n Gronings . Per resultaat vermelden we de belangrijkste uitgevoerde activiteiten in 2025. De gebiedsagenda’s en uitvoeringsprogramma’s zijn opgenomen in de relevante beleidsnota’s . De financiële onderbouwing staat in deelprogramma 4.2 College, raad, wijkontwikkeling en wijkvernieuwing , met daarin ook de budgetverdeling per gebied.

Doelen paragraaf Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing

1. We maken het verschil in de ontwikkeling van onze wijken en dorpen. We intensiveren onze inzet waar dat nodig is, met onze wijkvernieuwing en samenwerking binnen het NPLV.
2. Elke wijk heeft continue aandacht nodig. We werken daarom aan een duurzame wijkontwikkeling: een integrale aanpak waarin opgaven samenkomen in de gebiedsagenda. We formuleren per gebied en wijkvernieuwingswijk onze doelstellingen en vertalen deze in activiteiten in de gemeentebegroting en de uitvoeringsprogramma’s.
3. We willen ongelijkheid verminderen en de opeenstapeling van problemen in de noordelijke wijken en De Wijert aanpakken. Daarom investeren we met de wijkvernieuwing en met onze partners extra in deze wijken.
4. De gebiedsteams en wijk- en dorpswethouders zijn de spil in het gebied. Zij verbinden de gemeente met de wijken en dorpen en stimuleren gebiedsgericht en integraal werken binnen de gemeentelijke organisatie.
5. We versterken de zeggenschap van inwoners in wijk, dorp of gebied. Dat vergroot vertrouwen, betrokkenheid en verantwoordelijkheid, en leidt tot betere besluiten.

Resultaten en Activiteiten