Paragraaf 1: Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing | Zuid

Zuid

Wijken en buurten
Zeeheldenbuurt, Badstratenbuurt, Laanhuizen, Grunobuurt, Rivierenbuurt, Herewegbuurt, Oosterpoort, Corpus den Hoorn, Hoornse meer, Hoornse Park, Piccardthof, De Wijert, De Wijert-Zuid, Helpman, Coendersborg, Villabuurt, De Linie, Europapark, De Meeuwen, Klein Martijn.

Relevante ontwikkelingen

Zuid is het grootste gebied van de gemeente Groningen en telt de meeste inwoners, verdeeld over twintig buurten. Het gebied bestaat uit vooroorlogse wijken, oudere stadswijken en nieuwbouwwijken vanaf 1990. Bedrijventerrein Zuidoost is economisch belangrijk: hier bevindt zich 40% van alle banen in Groningen. Het Stadspark is het grootste groengebied in de stad. Zuid heeft over het algemeen een positief imago. Bewoners waarderen de rust, de nabijheid van de binnenstad en de natuur. Toch vraagt het gebied om gerichte aandacht. Belangrijke thema’s zijn verkeersveiligheid, parkeergelegenheid en het schoonhouden van de openbare ruimte. Ook leefbaarheid en veiligheid zijn belangrijke aandachtspunten, zowel in de woonwijken als op de bedrijventerreinen.

In het noordelijke deel van de Wijert loopt sinds 2018 een wijkvernieuwingsprogramma . De sociale, fysieke en veilige leefomgeving staat onder druk. We verbeteren en verduurzamen de verouderde
woningen en de fysieke leefomgeving. In de wijk wonen relatief veel mensen in armoede, waaronder veel kinderen. De Wijert is cultureel divers en telt veel alleenstaanden en ouderen. De leefbaarheid en sociale binding scoren lager dan gemiddeld in Groningen. Daarom zetten we gericht in op projecten die de leefbaarheid vergroten en de sociale binding versterken.

Daarnaast ligt in Zuid extra focus op drie wijken met elk een eigen opgave: de Rivierenbuurt, Coendersborg en Corpus den Hoorn . In de Rivierenbuurt lijkt de negatieve trend die de afgelopen jaren zichtbaar was tot stilstand gebracht. De gezondheidsbeleving en het onderlinge contact zijn niet verder verslechterd en zelfs iets verbeterd. De opgave in Coendersborg om ouderen met gezondheidsklachten beter te helpen, is een groot succes. In Corpus den Hoorn blijft het versterken van de sociale cohesie een uitdaging.

Meer is te vinden in de gebiedsagenda Zuid '24-'27 .

Resultaten en activiteiten

Wat wilden we bereiken (resultaten)	Wat hebben we daarvoor gedaan (activiteiten)
Meer vertrouwen tussen bewoners en overheid, en tussen bewoners onderling, als basis voor het aanpakken van problemen in het gebied.	We onderhielden regulier contact met bewonersorganisaties en stimuleren ontmoeting tussen organisaties, onder meer via de Doorgaande Dialoog ; De communicatie rondom de verhuizingen van de opvanglocatie van het COA, de dagopvang voor mensen met verslavingsproblematiek en andere activiteiten van WerkPro verliep open en zorgvuldig. Bewoners voelden zich betrokken en konden de impact van deze veranderingen goed bespreken; Doorgaans versterken bewonersinitiatieven de saamhorigheid in wijken. Maar soms pakken mooie initiatieven verkeerd uit door miscommunicatie (muurschildering Vechtstraat) of door een samenloop van omstandigheden (speelplek Helpermaar). We zijn in overleg gebleven op zoek naar een passende oplossing;
Meer zeggenschap voor bewoners en ondernemers over hun leefomgeving.	We verstrekten jaarlijks een budget aan de bewonersorganisatie Rivierenbuurt om de leefbaarheid in de wijk te versterken en onderzochten of uitbreiding van dit budget mogelijk is;
Meer actieve bewoners die bijdragen aan een sterke, verbonden en veerkrachtige gemeenschap.	Met de Geluksbus kwamen we in contact met bewoners en ondersteunden we bewonersinitiatieven; In De Wijert is het multifunctioneel centrum vanbinnen verbouwd, waardoor het aantrekkelijker werd voor activiteiten en meer ruimte biedt voor ontmoeting; In de Wijert-Zuid ontstond een nieuwe bewonersvereniging, wat vroeg om goede afstemming met het bestaande bewonersplatform De Wijert.
Leefbare en toekomstbestendige bedrijventerreinen en winkelcentra.	Samen met Bedrijvenvereniging Zuidoost ondersteunden we duurzame en groene initiatieven.
Gezond ouder worden in de eigen buurt, met geschikte woningen en goede sociale contacten in de buurt.	De herinrichting van de publieksruimte bij de renovatie van de Zuiderflat is afgerond. Sindsdien is hier veel activiteit en ontmoeting; We ondersteunden initiatieven die bewegen en ontmoeting stimuleren, zoals Zuid in Beweging .
Betere verkeersveiligheid in de wijken.	We speelden proactief in op grote infrastructurele projecten, zoals de Zuidelijke Ringweg en de Spoorzone, om negatieve effecten voor bewoners te beperken.
Betere verstandhouding tussen studenten en andere wijkbewoners.	Met een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen in de Zeeheldenbuurt, Badstratenbuurt en Laanhuizen zijn we een verkenning gestart naar sociale cohesie en samenleven in de wijk. De resultaten gebruiken we om de gemeentelijke opgave te bepalen; Bij de herontwikkeling van de studentenflat aan de Van Heemskerckstraat kreeg de begane grond een maatschappelijke functie voor de buurt.
Meer groen in de wijken.	We ondersteunden bewonersinitiatieven die bijdragen aan vergroening van de wijk; Langs de Veenweg zijn rozenbottels vervangen door een biodiverse bloemenmix, wat de biodiversiteit zichtbaar heeft versterkt.
Een aantrekkelijk Stadspark met ruimte voor participatie.	De pilot zwemmen in de Springervijver in het Stadspark was een groot succes; De voorbereidingen voor het 100-jarig bestaan van het Stadspark in 2026 zijn gestart; Bij alle ontwikkelingen in het Stadspark was participatie van groot belang. De Adviesgroep Stadspark is hierbij een belangrijke speler.
In het uitvoeringsprogramma wijkvernieuwing De Wijert hebben we de volgende doelstellingen afgesproken:
Kinderen groeien veilig, gezond en kansrijk op, ontwikkelen hun talenten en laten hun stem horen.	Vanwege meertaligheid en laaggeletterdheid versterkten we de inzet op Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en breidden we de uren van de brugfunctionaris uit; De speeltuin bij MFC de Wijert is grotendeels vernieuwd, met inbreng van de buurt en de kinderraad; Met initiatieven zoals Open studio , 3x3 Unites , extra inzet van cultuurcoaches en de Verlengde Schooldag , gebruikten we sport en cultuur als middel voor ontmoeting en talentontwikkeling.
Verbetering van de leefomgeving met een duurzame en passende inrichting en divers woningaanbod.	We werkten aan een wijkenergieplan ; Op plekken waar fysieke ingrepen plaatsvinden en mensen samenkomen, pakten we de leefomgeving integraal aan, zoals bij het pleintje voor het MFC De Wijert ; We werkten aan een voorzieningenvisie voor De Wijert.
Versterking van de positieve gezondheid: Inwoners doen mee en benutten hun talenten, ongeacht welke leeftijd.	Met Kansrijke Start , een seniorenconsulent en Kansrijk Zuid zetten we extra wijkwerkers in. Het aantal buddies en deelnemers groeide en er ontstonden samenwerkingen met Sedna en Bolingo .
Ouderen wonen prettig in hun eigen omgeving en blijven betrokken bij de buurt.	Samen met woningcorporaties realiseerden we dat 30 ouderen uit de wijk konden doorstromen naar passende woningen met lift.
Vergroten van talenten in de wijk via vrijwilligerswerk of betaald werk, zodat niemand ongewild aan de zijlijn staat door armoede of andere beperkingen.	We breidden het ondersteuningsaanbod uit met een activiteitenbegeleider in het wijkcentrum en versterkten de samenwerking met lokale partners; We zijn gestart met een eetcafé in het MFC De Wijert, gecombineerd met een leertraject. Tot nu toe deden zes personen mee.