Deelprogramma 2.1: Kwaliteit leefomgeving

Resultaten, activiteiten en prestatie-indicatoren

Resultaten, activiteiten en prestatie-indicatoren
De resultaten geven aan wat we wilden bereiken. De activiteiten geven aan wat we daarvoor hebben gedaan. De prestatie-indicator(en) meten de voortgang van de resultaten. De opbouw is opgesteld aan de hand van de beleidsvelden onderhoud en beheer van de openbare ruimte, afval en leefkwaliteit, zoals opgenomen in de begroting 2025 .

Wat wilden we bereiken (resultaten)

Wat hebben we daarvoor gedaan (activiteiten)

Onderhoud en beheer van de openbare ruimte

We voldoen aan de vastgestelde BORG-kwaliteitsdoelstellingen.

  • In de nota Sturen op waarden in Groningen (SWING) die begin 2025 door de raad is vastgesteld, hebben we aangegeven dat we overgaan naar een tweejaarlijks rapporteren. De resultaten van de BORG schouw nemen we in de gemeenterekening 2026 mee.

Behouden en versterken van biodiversiteit.

  • De gemeentelijke herindeling heeft geleid tot een groter aantal Gemeentelijke Ecologische Structuur gebieden (GES gebieden) dat gemonitord moet worden, terwijl het beschikbare budget gelijk blijft. De monitoringssystematiek is hierop aangepast waarbij we uitgaan van referentiegebieden die representatief zijn voor alle verschillende natuurtypen die voorkomen in de GES. Deze referentiegebieden worden vervolgens in een cyclus van eens in de vijf jaar gemonitord, waarbij de methodiek gelijk blijft aan voorgaande jaren. Deze aanpak maakt het mogelijk zowel trends in bestaande GES gebieden als de ecologische kwaliteit van nieuwe gebieden te volgen;
  • In 2025 zijn met de resultaten en adviezen uit de GES-monitoring beheerplannen opgesteld voor onder andere Oostelijke ringweg, Groene Long, Gravenburg, Kluiverboom, Stuurboord & Bakboordswal, Lewenborg Centrum, Rabenhaupt en Ruischerwaard;
  • In 2025 zijn verbetermaatregelen voor het beheer van het GES-gebied uitgevoerd bij o.a. Aquamarijnpad;
  • Binnen het beheer is op verschillende manieren ingezet op het versterken van de biodiversiteit, onder andere door minder maaien, het toepassen van meer faunavriendelijke bomen en beplanting en het plaatsen van insectenhotels.

Veilige, toegankelijke en gebruiksvriendelijke voorzieningen (wegen, riolering, spelen, groen) door uitvoering noodzakelijk groot onderhoud.

  • Ook in 2025 hebben we de nodige onderhoud en vervangingen aan onze voorzieningen uitgevoerd conform ons meerjareninvesteringsplan en het programma groot onderhoud.  

Borgen van dierenwelzijn

  • In 2025 zijn we verdergegaan met het uitvoeren van taken vanuit nota Dierenwelzijn en hebben we de nodige maatregelen genomen om het dierenwelzijn te borgen. Zo hebben we:
  • het handboek mens-dierrelaties vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe de gemeente omgaat met in het wild levende dieren;
  • in de Onnerpolder een aanlijnplicht voor honden ingevoerd om de wilde dieren daar te beschermen;
  • een samenwerkingsverband opgestart tussen de kinderboerderijen van de gemeente om kennis beter te kunnen uitwisselen;
  • de dierenambulance alle benodigde ontheffingen en uitzonderingen verstrekt, zodat zij altijd overal kunnen rijden en parkeren om hun taken uit te kunnen voeren;
  • op verschillende locaties paddentrappen geïnstalleerd in de straatkolken, zodat amfibieën die in de kolken vallen hier weer uit kunnen ontsnappen;
  • ongeveer 6000 huisdierenstickers verspreid waarmee hulpdiensten erop attent worden gemaakt dat er huisdieren aanwezig zijn in huis.

Prestatie-indicator(en)

Behaald
2023

Behaald
2024

Beoogd
2025

Behaald
2025

BOR

  • % van het programma groot onderhoud en vervanging dat is uitgevoerd

104%

95%

90%

90%

  • Toename oppervlakte (ha) verharding waar regen- en afvalwater wordt gescheiden.

5

4

6

6

  • Aantal gefaciliteerde acties/projecten groen.

350

250

250

- *

*Deze indicator is vervangen door indicator participatie beheer. Groenparticipatie is inmiddels een gemeengoed geworden. Vanuit verschillende plekken binnen onze organisatie ontstaan projecten waarbij participatie een essentiële rol speelt. Omdat het aantal projecten stijgt en het monitoren vanuit verschillende plekken lastig is, houden we niet meer bij om hoeveel projecten per jaar het gaat.

Afval

Preventie, het voorkomen van (zwerf)afval, stimuleren van hergebruik en bewustwording.

  • We hebben repaircafe’s gepromoot via onze communicatiekanalen (Website, nieuwsbrief, social media). Daarnaast hebben we een bijeenkomst georganiseerd voor alle repaircafe’s over o.a. subsidies die we eind 2025 aan repaircafe’s hebben verstrekt. Daarnaast zijn er inzamelbakken aan beide afvalbrenstations en milieustraten geplaatst zodat gereedschappen een tweede leven kunnen krijgen via Stichting Gered Gereedschap;
  • Menstruatieproducten: We hebben het online en fysiek campagne ‘Ongesteld duurzaam doen’ gelanceerd. Er zijn meer dan 1100 producten zijn aan inwoners gegeven. Ook waren we aanwezig op evenementen om aandacht voor herbruikbare menstruatieproducten te krijgen;
  • Voedselverspilling: We hebben tijdens de Keiweek ruim 4500 eetmaatjes en 4500 ‘eerst-op-tape’-rolletjes met informatie uitgedeeld aan eerstejaarsstudenten. In de Verspillingsvrije Week konden inwoners deze keukenhulpjes op 17 locaties ophalen, waar zo’n 700 mensen op afkwamen. In april stond Afvalvrijdag in het teken van voedselverspilling en gingen we hierover in gesprek met inwoners;
  • Reparatie: we hebben een samenwerking met Forum Groningen en Textielhub opgezet, waardoor inwoners elke donderdagavond hun kleding kunnen repareren samen met reparateurs. In de maanden okt-dec zijn 76 kledingstukken gerepareerd. Deelnemers zijn positief (Tevredenheid: 4,8/5 uit 44 respondenten);
  • Community. We hebben de community rondom duurzame kleding uitgebreid, acties en evenementen georganiseerd en ondersteund;
  • Tof vuil:
    • We werkten samen met woningcorporaties om grofvuil te voorkomen en om hergebruik van meubels te stimuleren;
    • We stimuleerden het gebruik van weggeeftafels bij milieustraten via de website Groningen Afvalvrij en door flyers aan inwoners te verspreiden.
  • Textiel. We startten het Europese project Youngspace, waarin jongeren werden betrokken bij het beleid rondom grondstoffenhergebruik;
  • Delen en lenen. We deden vooronderzoek naar kansen via het landelijke netwerk van andere gemeenten;
  • Zwerfafval: We voerden een proef uit met een nieuwe sticker op ondergrondse containers om dumpingen tegen te gaan, en we realiseerden een pilot met statiegeldbakken in het centrum;
  • Groningen Schoon Dankzij mij
  • De algehele facilitering van inwoners die zwerfvuil willen opruimen;
  • Jaarlijkse participatieproject Grunn Schoon georganiseerd. Er hebben 160 teams aan deelgenomen, dat zijn circa 6.000 inwoners;
  • Ook hebben we op 16 verschillende scholen educatielessen gegeven. Samen met leerlingen hebben we onder andere insectenhotels, voederkopjes en schepnetjes van afgedankt materiaal gemaakt;
  • We hebben 20 Peuk in de Pocket acties georganiseerd;
  • Daarnaast hebben we 25 reguliere milieustraten, 13 keer een milieustraat gefaciliteerd rondom oud en nieuw en oktober, november en december werd een langdurige milieustraat georganiseerd aan de Vrydemalaan, in samenwerking met de woningcorporatie vanwege de sloop van woningen op die locatie.

Inzameling, meer afvalstromen zuiver gescheiden inzamelen. Minder vervuiling in het huishoudelijk afval.

  • De voorzieningen voor bronscheiding zijn uitgebreid met 18 containers, waarvan 11 voor papier, 5 glas en 2 textiel;
  • Het onderzoek voor het plaatsen van papiermini’s in Paddepoel en Selwerd is afgerond. Uitvoering vindt in 2026 plaats;
  • Daarnaast zijn er inzamelbakken aan beide afvalbrenstations en milieustraten geplaatst om gereedschappen een tweede leven geven door de Stichting Gered Gereedschap.

Het aanjagen van een circulaire economie door het bevorderen van regionale hoogwaardige verwerking van de ingezamelde grondstofstromen.

  • We werkten verder aan de voorbereiding van de bouw van de circulariteitshub. Dit leidde onder andere tot een aangepast Programma van Eisen;
  • De Bouwhub 050 is in september 2025 officieel geopend;
  • De Grunneger Spiekerboks (100% circulaire spijkerbroek) ontwikkeld in de Textielhub is in 2025 officieel gelanceerd;
  • Luierafval: We stimuleerden vroege zindelijkheid met de campagne Je bent niet zomaar zindelijk , ondersteund met informatie en e learners via zomaarzindelijk.nl en partners zoals GGD, SKSG en Zomaar Zindelijk. We startten pilots voor wasbare luiers bij o.a. UMCG, Martini Ziekenhuis en Monkey Donkey Speelhuis;
  • Bij kraamzorg, verloskundigen, scholen en consultatiebureaus plaatsten we informatieve zuilen met een pop met wasbare luier, aangevuld met flyers en online informatie. Met het Alfa College ontwikkelden we een lesprogramma over duurzaam luiergebruik. De Gouden Luier ging naar kraamzorgorganisatie Groene Kruis, als eerste in de regio die met wasbare luiers werkte.

Communicatie, inwoners informeren en motiveren in relatie tot afval scheiden, grondstofhergebruik en circulariteit.

  • We hebben 11 afvalvrijdagen op locatie georganiseerd en 1 digitaal;
  • Alle vuilniswagens zijn voorzien van nieuwe stickers in stijl van Groningen Afvalvrij;
  • We lanceerden in mei de nieuwe afvalapp, die eind 2025 in totaal 25.666 keer was gedownload. De informatiepagina over de app werd sinds de lancering door 95.000 bezoekers bekeken;
  • We hebben in 2025 een uitgebreide communicatiecampagne rondom het burgerberaad Groningen Afvalvrij gelanceerd;
  • Er is een communicatiecampagne rondom de grondstoffencatalogus geweest, waarbij we hebben geadverteerd via GIC.nl;
  • Ook hebben we een communicatiecampagne opgezet samen met overkoepelende studentenvereniging Contractus over afvalpreventie.

Inzicht krijgen in de benodigde data om onze indicatoren te verbeteren en te sturen.

In 2025 hebben we meegedaan aan de Landelijk Benchmark huishoudelijk afval over het jaar 2024.

Prestatie-indicator(en)

Behaald
2023

Behaald
2024

Beoogd
2025

Behaald
2025

Afval

  • Aantal nieuwe containers voor papier, glas en textiel

47

29

12

18

  • Aantal uitgevoerde communicatiecampagnes

6

6

5

7

  • Aantal deelnemers actief in het kader van Groningen schoon dankzij mij

-

29.875

28.000

36.525

Leefkwaliteit

Onze leefomgeving is voor mens en dier robuust en veerkrachtig

Groningen is klimaatbestendig in 2050

  • We hebben samen met partners uitvoering gegeven aan de uitvoeringsagenda klimaatbestendig Groningen;
  • We hebben het omgevingsprogramma Groennormen vastgesteld;
  • We hebben samen met woningbouwcorporaties en Stichting Straatboer (een stichting die tuinen van sociale huurwoningen vergroent) een actie uitgevoerd om minimaal 75 voortuinen te vergroenen.

We krijgen meer, beter en bereikbaarder groen

  • We hebben een ontwerp bomenplan vastgesteld;
  • We zijn gestart met het uitwerken van het initiatiefvoorstel Geef natuur een stem;
  • We hebben samen met natuurorganisaties een samenwerkingsagenda vastgesteld;
  • We hebben gewerkt aan de Toekomstagenda Stadspark. Tevens werken we aan een schetsontwerp voor de voormalige drafbaan, waarbij de focus ligt op het geschikt maken van de drafbaan voor top-acts;
  • We hebben uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan Groen van het Groenplan Vitamine G.

Landschappelijke waarden borgen en herstellen

  • We hebben de landschapskoers Groningen vastgesteld. Landschapskoers en landschapsbiografie vormen een bouwsteen voor de Omgevingsvisie;
  • We zijn gestart met de voorbereidingen voor de herinrichting van het Hunzeboordpark. We zijn gestart met de planvorming voor Driebond aan de Hunze, Hooge Hunze en de Hunzetoren; allemaal gericht op het herstellen van de Hunzeloop;
  • We hebben uitvoering gegeven aan de Uitvoeringsagenda van het Landschapsconvenant.

Onze leefomgeving is gezond en veilig

Duurzaam, gezond en toegankelijk voedsel voor iedereen

  • We voerden de activiteiten uit de uitvoeringsagenda voedsel- en eiwittransitie uit. We faciliteerden van activiteiten in buurthuizen en op scholen, werkten aan een korte-ketenvoorziening, en ontwikkelden samen met andere gemeenten aan een meetinstrument voor de voedselomgeving;
  • De gemeente is initiatiefnemer van het convenant gezond eten uit de omgeving. Meer dan dertig organisaties tekenden dit convenant voor een gezonder en duurzamer voedselsysteem;
  • De uitvoeringsagenda toekomstbestendige landbouw is vastgesteld.

Verbeteren van de toegankelijkheid

We werken samen met de Werkgroep Toegankelijk Groningen om het VN-verdrag Handicap toe te passen in de gemeente. Zij geven gevraagd en ongevraagd advies over (openbare ruimte) projecten van de gemeente .

Verbeteren van de kwaliteit van bodem, water, lucht, licht en geluid

  • We hebben diverse geluidsaneringsprojecten uitgevoerd;
  • We monitoren geluid bij evenementen;
  • We hebben een verkeersmodel opgebouwd waarmee we in 2026 de basisgeluidemissie vastleggen;
  • We hebben bodemonderzoek gedaan naar de aanwezigheid van PFAS in de bodem van de gehele gemeente en diffuus lood in de bodem van de voormalige gemeenten Haren en Ten Boer. In 2026 ronden we beide onderzoeken af;
  • We hebben onze samenwerking in de waterketen verstevigd en afgesproken dat we in 2026 een visie en programma Waterpas opstellen;
  • We hebben het landelijke Schone Luchtakkoord ondertekend gericht op een gezondheidswinst van minimaal 50 procent in 2030 ten opzichte van 2016.

Samen met onze inwoners werken aan een gezonde, fijne Leefomgeving

  • We hebben onze bewoners betrokken bij groen en klimaat door o.a. deelname aan het NK Tegelwippen, uitingen via Duurzaam Groningen, Steenbreek in Hoogkerk;
  • We organiseerden samen met Operatie Steenbreek de 10e nationale Groendag in Groningen;
  • Twee projectleiders groenparticipatie hebben verschillende groeninitiatieven opgezet en uitgevoerd. Naast communicatie, nieuwe samenwerkingen en voorlichting/ educatie, is o.a. gewerkt aan:
    • Radiumpark; ophalen van input van inwoners;
    • Inplanten van boomspiegels in Vinkhuizen (Jadestraat);
    • Aanleg boomgaard in Beijum;
    • Wijkgroenagenda Korrewegwijk en de Hoogte.

In alles wat we doen in de openbare ruimte staat leefkwaliteit voorop

Een openbare ruimte waar meer ruimte is voor groen, sporten, spelen en ontmoeten

  • In het kader van het Uitvoeringsprogramma Ontwerpleidraad leefkwaliteit 2025-2027 is bijgedragen aan de planvorming en herinrichting van de Onnemaheerd en de Veldspaatstraat. Voor de Friesestraatweg, Prinsesseweg en Zonnelaan/Winkelcentrum Paddepoel is gestart met de planvorming;
  • De Springervijver (Stadspark) is geschikt gemaakt en in gebruik genomen als zwemvijver;
  • We hebben internationaal kennis opgehaald en gedeeld op over participatie in de openbare ruimte. Tijdens Lets Gro organiseerden we een lezing en workshop over tactical urbanism in Barcelona. We organiseerden een Urban Living Lab in Groningen voor de deelnemende steden van UrbCitizenPower. Hier ging het over de Ontwerpleidraad, placemaking en over participatie;
  • Samen met de nutsbedrijven is een pilot gestart om alle strategische opgaven van gemeente en nutsbedrijven te bundelen op een digitale kaart. Hiervoor gebruiken we het landelijke platform Infraplannen. Dit instrument moet ons helpen om integraal te kunnen programmeren.

Erfgoed draagt bij aan de kwaliteit en leefbaarheid van onze gemeente, nu en straks

  • Open Monumentendag met als thema de 'kunst van het kijken' werd druk bezocht en hoog gewaardeerd. De focus lag op architectuur (bouwstijlen en kleurstelling);
  • Er zijn vijf nieuwe monumenten aangewezen waaronder het Helperbad;
  • Archeologische opgravingen bij het Hoofdstation brachten het kasteel van Alva aan het licht, in Haren werd onder grote belangstelling een ijzertijdnederzetting opgegraven en in de nieuwe Held werden nieuwe vindplaatsen ontdekt.  

Prestatie-indicator(en)

Behaald
2023

Behaald
2024

Beoogd
2025

Behaald
2025

Leefkwaliteit

% urgente wateroverlast- en hittestresslocaties aangepakt

4%

2%

20%

4%

Boombalans

+1.319

+1.422

+1.000

833

Oppervlakte m2 groene daken gesubsidieerd

10.800

6.072

10.800

6.933

Groene regelingen - Aantal aangelegde geveltuinen sinds projectstart

3.785

3.932

3.900

4.049

Mate biodiversiteit onderzochte gebieden (bestaand)

Gedaald

Gelijk gebleven

Gelijk gebleven

Toegenomen

Toelichting

Indicator en (eventueel) nadere toelichting:

% urgente wateroverlast- en hittestresslocaties aangepakt

Toelichting: Urgente wateroverlast- en hittestresslocaties zijn gedefinieerd in de Uitvoeringsagenda 'Klimaatbestendig Groningen 2020-2024. De indicator is in 2021 opgesteld op basis van specifieke urgente hittestress en wateroverlastlocaties. Uitgaande van een doorlooptijd van vier jaar van de uitvoeringsagenda zou jaarlijks 25% van de locaties aangepakt moeten worden. Om de oorzaken van wateroverlast beter te kunnen duiden, is de afgelopen jaren uitgebreid onderzoek uitgevoerd. Hierbij zijn ook oplossingsrichtingen in kaart gebracht. Uit dit onderzoek is gebleken dat maatregelen veelal niet op de specifieke plek, maar in grotere gebieden toegepast moeten worden om het probleem op te lossen. Het gebied beslaat ongeveer 1/3 van het bebouwde gebied in de gemeente. Daarmee is de opgave in beoogde doorlooptijd en financiering aangepast. Het percentage van aangepakte locaties is daarom aanzienlijk lager dan destijds werd verwacht bij het opzetten van deze indicator. Deze constatering nemen we mee in de herijking van de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Groningen in 2026. In 2021 zijn in totaal 126 locaties als urgent gedefinieerd, waarvan er 102 zijn gelegen in de openbare ruimte. Daarvan moeten 51 locaties in de openbare ruimte nog worden opgepakt. Voor 34 van deze locaties zijn in 2025 onderzoeken uitgevoerd, ontwerpen gemaakt en voorbereidingen voor de uitvoering gestart. Uitvoering staat gepland in 2026 en 2027. Met deze investering liggen we weer op koers in het verhelpen van wateroverlastlocaties.

Boombalans

Toelichting: Over de periode 2021-2025 was de doelstelling om 5.000 nieuwe bomen te planten. Over deze periode zijn 5.495 bomen geplant (2021: 1346; 2022:575; 2023: 1319; 2024: 1422; 2025: 833). De doelstelling is dus ruimschoots gehaald.

Oppervlakte m2 groene daken gesubsidieerd

Toelichting: Met de uitbreiding van de groene daken subsidie naar een klimaatsubsidie in 2022 Is de bijdrage
verspreid over de verschillende klimaatadaptieve maatregelen. Zo heeft er 6550 m 2 verharding plaatsgemaakt voor groen, is 20.000 m 2 dakoppervlak afgekoppeld en 760 m 2 groene gevels toegevoegd, 21m 3 waterberging gerealiseerd en 140 bomen aangeplant met behulp van de subsidie.

Mate biodiversiteit onderzochte gebieden (bestaand)

Toelichting: In 2025 is de biodiversiteit in acht gebieden vergeleken met het vorige monitoringsmoment. Hieruit is gebleken dat de optelsom van alle aanwezige doelsoorten in de acht gebieden is toegenomen. Uit de optelsom van alle soorten die in de acht gebieden voorkomen is ook gebleken dat hier een toename is ten opzichte van het vorige meetmoment.

Met de bovenstaande indicator(en) wordt de voortgang van de uitvoering van ons beleid gemeten. Indien er geen cijfers beschikbaar zijn voor dat jaar, staat er een streepje. In dat geval wordt de indicator niet jaarlijks gemeten.

Deze pagina is gebouwd op 05/21/2026 10:59:02 met de export van 05/21/2026 10:49:48