Relevante ontwikkelingen
De economische koers van de gemeente Groningen en ambities op het gebied van technologie, innovatie en schone energie sluiten nauw aan bij de landelijke ambities. De inzet op digitalisering, kunstmatige intelligentie (AI), klimaattechnologie, life sciences en de circulaire economie worden versterkt door inzet van het Rijk. Dit biedt kansen voor de bestaande initiatieven van Noord-Nederland.
Een belangrijk voorbeeld is de komst van de AI-fabriek. Deze fabriek versterkt de positie van Groningen als plek voor slimme technologie, onderzoek en innovatie. Dit trekt nieuwe bedrijven en talent aan en helpt de regio groeien.
Daarnaast speelt de Economische Agenda Nij Begun een grote rol in de toekomst van Groningen. Dit programma is opgezet na de problemen door de gaswinning. Het zorgt voor 3,25 miljard euro aan investeringen in de economie in de komende dertig jaar. De economische agenda heeft tot doel de brede welvaart in de regio te vergroten, en investeert daartoe in technologie, talent en toerisme. Daarmee worden ook het vestigingsklimaat en ondernemerschap, de positie van het mkb en het zelfbewustzijn, imago en profiel versterkt.
Daarnaast valt de gemeente Groningen onder de Regio Groningen-Assen. Als NOVEX gebied heeft deze Regio de taakstelling om voor 2040 36.000 extra woningen en 28.000 extra arbeidsplaatsen te creëren. Met het grootste aandeel in arbeidsplaatsen, economische activiteiten geconcentreerd in en rond de stad en een sterk kennis- en onderwijscluster vervult de gemeente Groningen een belangrijke economische rol voor de regio. Het vraagt om scherpe keuzes: waar kunnen welke typen banen landen, welke werklocaties zijn daarvoor nodig, en welke afspraken zijn nodig met het Rijk om dit mogelijk te maken? Daarnaast helpt het om te kunnen anticiperen op de kansen van de schaalsprong als ‘initieer-regio’ die in de concept-Nota Ruimte uit 2025 wordt voorzien. In initieer-regio’s wordt ingezet op de ontwikkeling van de regionale economie, gekoppeld aan kennisinstellingen en campussen, waarna meer kansen volgen voor grootschalige woningbouw en voorzieningen.
Masterplan Campussen
Het afgelopen jaar zijn grote stappen gemaakt in de uitvoering van het Masterplan Campussen. Het plan dat de basis vormt voor langjarige ontwikkeling en versterking van het kennis- en innovatie ecosysteem van Groningen. Onder regie van het zogenaamde campussupportteam zijn samen met partners in het Akkoord van Groningen en het bedrijfsleven locatieplannen opgeleverd. Daarin zijn zowel de organisatiekracht, de inhoudelijke koers als de benodigde gedeelde faciliteiten uitgewerkt. En is er een concept van een gezamenlijke onderwijs-, onderzoeks- en innovatieagenda opgeleverd, die de inhoudelijke basis moet vormen voor de programmering. Het Masterplan Campussen bevindt zich formeel nog in de pilotfase. De bestuurlijke verantwoordelijkheid ligt bij de stuurgroep van het Akkoord van Groningen, totdat de uitvoeringsstructuur van de economische agenda Nij Begun is ingericht.
Schaarste
De economische en ruimtelijke ontwikkeling van Groningen wordt in toenemende mate begrensd door verschillende vormen van schaarste. Netcongestie vormt daarbij een belangrijke belemmering: de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet vertraagt of belemmert uitbreidingen en nieuwe vestigingen van bedrijven en zet druk op de uitvoering van woningbouw- en verduurzamingsopgaven. Tegelijkertijd is sprake van aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. In meerdere sectoren, waaronder techniek, zorg, ICT en bouw, is het moeilijk om voldoende personeel te vinden. Deze combinatie van fysieke en menselijke schaarste vraagt om scherpe keuzes in ruimtelijke programmering, prioritering van economische activiteiten en een sterke samenhang tussen wonen, werken en bereikbaarheid.
Kantorenmarkt
De kantorenmarkt in Groningen is goed voor zo'n 90% van de voorraad in de Regio Groningen-Assen en de leegstand in Groningen schommelt nu enige jaren rond een gezonde frictieleegstand van 5%. Het hybride werken zorgt voor een behoefte aan nieuwe kantoorconcepten, waarbij flexibiliteit en ontmoeten centraal staat. In Groningen is weinig aanbod van kwalitatief hoogwaardige kantoorlocaties terwijl de vraag ernaar groot is. Er is dus sprake van een mismatch tussen vraag en aanbod. Het Stationsgebied en Europapark zijn onze primaire ontwikkellocaties om te voorzien in deze vraag.
Overnachtingenmarkt
De overnachtingenmarkt in Groningen blijft groeien, maar vraagt om duidelijke kaders om overaanbod en versnippering te voorkomen. Het huidige hotelaanbod omvat ca. 1.700 kamers, met een beperkte planvoorraad tot 2034. De vraag groeit vooral in de toeristische sector en er is toenemende behoefte aan short ‑ stay voor kenniswerkers. De marktruimte voor nieuwe hotelkamers blijkt kleiner dan eerder gedacht (300–1.100 kamers). Daarom sturen we op kwaliteit, spreiding en gefaseerde ontwikkeling. Voor zakelijke groei is versterking van de congresketen noodzakelijk. Jaarlijkse monitoring is nodig om in te spelen op marktontwikkelingen en op investeringen in de Vrijetijdseconomie (VTE) vanuit Nij Begun richting 2030 en verder.
Gebiedsgerichte economische ontwikkeling
In 2025 zijn voor meerdere strategische locaties in Groningen belangrijke ruimtelijke kaders vastgesteld of gepresenteerd, waarmee de basis is gelegd voor verdere gebiedsgerichte economische ontwikkeling. Voor Niemeyer is een ontwikkelkader vastgesteld dat inzet op een gemengde campus waar bedrijvigheid, onderwijs, maatschappelijke functies en cultuur samenkomen, met een duidelijke focus op digitale transformatie en innovatie. De komst van het expertisecentrum van de AI-fabriek naar de Niemeyer bewijst de potentie van deze plek. De presentatie van het wensbeeld voor Hortus/Biotoop markeert de ambitie om dit gebied door te ontwikkelen tot een onderscheidende culturele en economische hotspot, waarbij de verdere programmering en prioritering aan een volgend college is. Met de vaststelling van de gebiedsvisie Europapark is daarnaast richting gegeven aan de transformatie naar een volwaardige gemengde stadswijk, waarin ruimte voor werken, wonen en voorzieningen wordt gecombineerd met investeringen in openbare ruimte, mobiliteit en duurzaamheid.
Broedplaatsen
In maart 2025 is het broedplaatsenbeleid opgeleverd. Broedplaatsen dragen bij aan de diversiteit van ons (culturele) werklandschap en aan de leefbaarheid in onze wijken. Met het nieuwe beleid zetten wij ons in voor voldoende en betaalbare werk- en atelierruimte in Groningen. Dit doen we door op basis van leegstandsbeheer te blijven werken aan tijdelijke ruimtes en daarnaast ook permanente locaties te ontwikkelen en faciliteren. Hiermee streven wij naar een evenwichtiger aanbod van ruimtes die minder gevoelig is voor economische ontwikkelingen.
Lokale economie
In 2025 is gewerkt aan het Kompas Lokale Economie. Het Kompas geeft richting aan hoe lokaal ondernemerschap beter kan aansluiten op gebiedsontwikkeling en op het beleid voor winkels, horeca en de inrichting van de binnenstad, wijken en dorpen. Het doel is om lokale bedrijven te versterken en bij te dragen aan brede welvaart. Daarbij is speciale aandacht voor aanloopstraten als verbinding tussen kernwinkelgebied en omliggende wijken, vooral rond de Diepenring. Samen met een bredere verkenning van de Diepenring wordt gekeken hoe economie, verblijfskwaliteit en openbare ruimte elkaar beter kunnen versterken. Het Kompas Lokale Economie is in februari 2026 door de raad vastgesteld.
Impact Ondernemen
Het actieprogramma Impactondernemen is in 2025 vastgesteld. Vanuit dit actieprogramma hebben we een verkenning gedaan naar een Impactcoalitie en een mogelijk Impactfonds. Hieruit blijkt dat er goede kansen zijn om samen met Nij Begun te werken aan een sterkere economische structuur voor sociaal ondernemerschap. Verschillende belangrijke partners, zoals Arbeidsmarktregio Werk in Zicht, de kennisinstellingen en Impact Noord, hebben laten weten dat zij graag willen meedoen aan deze samenwerking.
Supermarkten
Medio 2025 is in het Omgevingsplan de mogelijkheid om bij recht een reguliere supermarkt (groter dan 500 m2) te realiseren of een pand in gebruik te nemen als reguliere supermarkt in de binnenstad van Groningen geschrapt, in lijn met het vastgestelde raadsbesluit in 2024.