Relevante ontwikkelingen

Relevante ontwikkelingen

Algemeen
In 2025 is er gewerkt aan het opstellen van het nieuwe volkshuisvestingsplan ‘Bouwen aan Gronings Woongeluk. Het volkshuisvestingsplan is eind december 2025 behandeld door het college en begin 2026 vastgesteld door de Raad. Om te komen tot een goed en gedragen volkshuisvestingsplan is er in 2025 veel aandacht besteed aan participatie. Met het volkshuisvestingsplan werken we aan een versnelling van de woningbouw, het beter benutten van de bestaande woningvoorraad, toekomstbestendige woningen en een Groningen voor iedereen. Het volkshuisvestingsplan (vhvp) is de opvolger van de woonvisie 2020-2025.

Stimuleren en reguleren Woningmarkt

Algemene ontwikkelingen
In 2025 is de woningvoorraad gegroeid met 1201 woningen. Dit is het resultaat van 926 nieuwbouw, 742 overige toevoegingen, 392 sloop en 75 overige onttrekkingen. Verspreid over de hele gemeente zijn woningen toegevoegd. Het grootste deel van de nieuwbouw betreft huurwoningen, in mindere mate zijn er koopwoningen opgeleverd. We hebben onder andere projecten aangewezen waarbij KoopGarant toegepast wordt. Met Koopgarant helpen we starters en mensen met een middeninkomen om een huis te kopen. Inmiddels is dit toegepast bij woningen op Suikerzijde en URBAN62.

Hoewel we, samen met onze partners, hard werken aan het stimuleren van de woningmarkt, hebben we in Groningen, net als in vele andere gemeenten, te maken met achterblijvende productieaantallen. De Nederlandse bouwsector kampt nog steeds met stijgende prijzen van (bouw)materialen en grondstoffen. Naast grondstoffen en energie is ook arbeid duurder geworden, waardoor woningen minder snel verkocht worden en er later tot start van de bouw wordt over gegaan. Vooralsnog is de vraag naar woningen echter onverminderd groot en blijven we inzetten op het invullen van de bouwopgave.

Sociale huur en middenhuur
In 2025 hebben gemeente, corporaties en huurdersorganisaties nieuwe meerjarige prestatieafspraken opgesteld voor de periode 2026-2030. Deze afspraken sluiten aan bij het volkshuisvestingsplan. In deze jaarrekening wordt teruggekeken op de prestatieafspraken over 2025. In 2025 hebben de woningcorporaties 639 huurwoningen gebouwd; 376 zelfstandige huurwoningen en 263 onzelfstandige wooneenheden voor studenten aan de van Heemskerkstraat. Tevens hebben de corporaties 119 woningen verkocht en 367 woningen gesloopt. Daarnaast zijn aan de Vrydemalaan conform planning 345 tijdelijke wooneenheden uit de verhuur gehaald. Deze worden in 2026 gesloopt. In totaal is de sociale huurvoorraad afgenomen met 188 woningen in 2025. Dit komt vooral door het onttrekken van deze tijdelijke woningen. Met urgentie zijn de huurders van deze tijdelijke woningen aan een nieuwe woning geholpen. De corporaties hebben verder 31 middenhuurwoningen gebouwd en 19 woningen in de middenhuur verkocht. Hiermee is het saldo voor de middenhuur + 12. De nieuwbouw is gerealiseerd in onder andere Helpman, Selwerd, Meerstad, Beijum en Ten Boer. Tevens sturen we bij private ontwikkelingen op het toevoegen van sociale- en middenhuur woningen, op locaties waar dit mogelijk en wenselijk is.

Tegengaan oneigenlijk woninggebruik en bescherming huurders
We informeren inwoners periodiek over de maatregelen, rechten en plichten die voortvloeien uit de Wet goed verhuurderschap (Wgv), de Wet betaalbare huur (Wbh) en de Wet toeristische verhuur. Dit doen we in samenwerking met het Steunpunt Huren. In 2025 is op verzoek van de raad in overleg met het Steunpunt de subsidie voor 2026 verhoogd zodat zij nog meer huurders kunnen ondersteunen. In 2025 wordt het project Wgv/Wbh grotendeels afgerond en wordt het toezicht en de handhaving structureel in de lijn belegd. Het meldpunt voor ongewenst verhuurgedrag ontvangt momenteel gemiddeld twaalf meldingen per maand. 

Voortgang wijkvernieuwing
Sinds 2018 werken we met een integrale wijkvernieuwingsaanpak, waarin wonen ook in 2025 centraal stond. Grote herstructureringsprojecten, zoals Beijum-Oost en de Nieuw Indische Buurt, zijn in planvorming en dragen bij aan gemengde en betaalbare wijken. Daarnaast zijn nieuwe woningen opgeleverd, onder meer in de Boraxstraat, Berkenlaan en Borg Selwerd, en zetten we de woningverbetering en verduurzaming voort. Binnen het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid werken we gezamenlijk met onze partners aan het verbeteren van de leefbaarheid in de noordelijke wijken. De Hoogte is sinds 2025 het focusgebied, waar we inzetten op woningtoewijzing, passend wonen en het verhogen van de woonkwaliteit.

Nieuwbouwfestival
Het nieuwbouwfestival vond op 21 november 2025 plaats in het Vesta Woonforum. Dit werd voor de tweede keer georganiseerd door de gemeente Groningen, die als gastheer optrad, in samenwerking met woningcorporaties en makelaars. De gemeente heeft de bezoekers op hoofdlijnen geïnformeerd over de woningbouwlocaties aan de hand van een overzichtskaart en over de wijkvernieuwing. Daarnaast werden bezoekers geïnformeerd over de mogelijkheden van biobased bouwen. Om inzicht te krijgen in afwegingen die mensen maken bij het kiezen van een andere woning en woonomgeving kregen bezoekers een advies aan de hand de ‘woongeluk enquête’ die ze zelf invulden. Bezoekers konden zich op het festival verder oriënteren op het brede aanbod aan koop- en huurwoningen dat de komende jaren beschikbaar komt en een goed beeld krijgen van de grote gebiedsontwikkelingen zoals De Suikerzijde, Stadshavens, Meerstad en De Nieuwe Held. Daarnaast zijn ook diverse woningbouwprojecten uit de regio gepresenteerd, waaronder projecten uit Leek, Roden en Zuidhorn. De communicatie over het nieuwbouwfestival is dit jaar breder ingestoken, met extra aandacht om ook jongeren te bereiken. Dit had een zichtbaar effect, de opkomst was hoog en het publiek bestond uit een mix van jong en oud. Het festival werd als een groot succes ervaren.

Dorpen
In 2025 hebben we het traject voor woningbouw in de dorpen voortgezet. In Noordlaren en Glimmen hebben we samen met een vertegenwoordiging van de dorpsbewoners de woonbehoefte en de kansrijke locaties in beeld gebracht. Met eigenaren en initiatiefnemers zijn we in gesprek over de verdere uitwerking van deze locaties en de benodigde stappen voor de uitvoering. In Thesinge hadden we in 2024 het ontwikkelkader al afgerond en in 2025 zijn daar belangrijke stappen gezet om dit concreet te maken. Een belangrijke mijlpaal was de aankoop van de boerderij aan de Kerkstraat 1 door de gemeente. Deze aankoop biedt kansen voor herbestemming naar wonen en maakt het mogelijk om het huidige sportveld op een nieuwe, centrale plek in het dorp te realiseren. Voor het oude sportveld zijn we gestart met het opstellen van een stedenbouwkundig programma van eisen voor de nieuwbouw.

Doelgroepen

Woon-zorg
In 2025 is binnen het beleidsveld Doelgroepen gewerkt aan de verdere beleidsmatige inbedding van wonen en zorg. De activiteiten stonden in het teken van de uitvoering van de gemeentelijke visie ‘Wonen mag voor niemand (een) zorg zijn’ en het uitvoeringsprogramma wonen, samenleving en zorg. De inzet was gericht op het versterken van de samenhang tussen huisvesting, zorg en begeleiding, met specifieke aandacht voor ouderen en kwetsbare groepen.

Jongeren en studenten
In 2025 is de Van Heemskerckflat opgeleverd met 263 studentenkamers. Er zijn 34 kamers bijgekomen en het complex is volledig gerenoveerd. Het complex heeft een optopping gekregen, de kamers zijn verruimd en de gemeenschappelijke voorzieningen worden met minder bewoners gedeeld. Daarnaast blijven jongeren en (internationale) studenten een belangrijke doelgroep in de stad. In 2025 is een woningbehoefteonderzoek onder jongeren uitgevoerd. De behoefte aan betaalbare en passende woningen blijft hoog. Om aan hun woonbehoefte te kunnen voldoen wordt - onder andere - gewerkt aan Zernike Campus met ruim 1.500 woningen. Voor ruim 550 woningen hebben we een succesvolle subsidieaanvraag, à 5 miljoen euro, gedaan om onzelfstandige betaalbare woningen verder te ontwikkelen en te realiseren.

Woonwagens
De ontwikkeling van de nieuwe woonwagenlocatie met dertig standplaatsen aan de westzijde van de stad verloopt voortvarend en bevindt zich in de planvormende fase. Dit geldt eveneens voor de zes nieuwe standplaatsen aan de Strinke (Peizerweg) die op de plek komen van het gesloopte buurtcentrum. In samenwerking met Wierden & Borgen wordt gewerkt aan een gedifferentieerd programma met zowel huur- als koopstandplaatsen. Daarnaast is een verkenning gestart naar scenario’s rondom het verkrijgen van hypotheken en de vererving van woonwagenstandplaatsen.

Wonen op water
De gemeente Groningen heeft in 2017 de Watervisie ‘Koersen op het water’ vastgesteld waarmee Groningen zich sterker als stad aan het water wil presenteren. Onderdeel van de Watervisie is het uitbreiden van wonen op het water. Om hier verdere invulling aan te geven hebben we in 2025 een (beleids)advies opgesteld om te komen tot nieuwe kaders en zijn potentiële locaties benoemd. Meerstad is in beeld als meest kansrijke locatie. In 2026 onderzoeken we samen met het programma Leefbaarheid de haalbaarheid om hier nieuwe ligplaatsen te realiseren. Daarnaast geven we samen met het programma leefbaarheid verdere invulling aan een beleidskader voor wonen op het water.

Hospitaverhuur
Hospitaverhuur zorgt voor het beter benutten van de bestaande woningvoorraad zonder dat de leefbaarheid onder druk komt te staan. Vanwege de positieve uitkomst van de pilot met Hospi Housing willen we hospitaverhuur nu uit de tijdelijkheid halen en vastleggen in het omgevingsplan. Het wijzigen van het omgevingsplan kost echter tijd. De voorbereidingen lopen, maar de aanpassing wordt naar verwachting pas eind 2026 verwerkt. Om in de tussentijd duidelijkheid te bieden, heeft het college door middel van een beleidsregel vastgesteld geen prioriteit te geven aan de handhaving op hospitaverhuur.

Kwaliteit en duurzaamheid

Verduurzaming (bestaande) gebouwde omgeving

Verbetering energielabels woningen
In 2025 is het aandeel woningen met een geldig energielabel A tot en met A++ verder toegenomen ten opzichte van 2024. Tegelijkertijd is het aantal woningen met lagere energielabels (D t/m G) afgenomen ¹ . Deze ontwikkeling wijst op een verdere verbetering van de energetische kwaliteit van de woningvoorraad. Zie voor verdere uitwerking paragraaf 2 Klimaat van deze jaarrekening.

Warmtenet
Eerdere jaren werd de verantwoording over de voortgang van het warmtenet hier beschreven, voor de volledigheid benoemen we het warmtenet hier nog steeds. Voor de verantwoording van de warmtenet gerelateerde aspecten echter, wordt eveneens verwezen naar paragraaf 2 Klimaat , in het bijzonder het onderdeel WarmteStad.

Netcongestie
Netcongestie vormt een groeiende belemmering voor onze ambities op het gebied van woningbouw en voorzieningen in wijken en dorpen. De gemeente werkt daarom nauw samen met Enexis en TenneT om het elektriciteitsnet te verzwaren en werkzaamheden onderling af te stemmen. Tegelijkertijd leren we van andere gemeenten, zoals Utrecht, Zwolle en Arnhem. De inzichten uit deze samenwerking nemen we mee in onze aanpak, denk hierbij aan principes rondom het verminderen van netcongestie en samenwerkingsvormen met de netbeheerder. Aangezien de netverzwaring naar verwachting pas rond 2035 is afgerond, zetten we in op een handelingsperspectief voor de tussenliggende periode. We sturen op slimmer gebruik van het bestaande net, onder meer via netbewust bouwen, netcongestiemanagement, lokale opslag en tijdelijke oplossingen.
Voor wijkvernieuwing en woningbouw betekent dit dat we sterker inzetten op het beperken van de energievraag, bijvoorbeeld door passieve (woning)bouw, zodat nieuwe ontwikkelingen beter inpasbaar blijven. Dit is ook opgenomen in het Volkshuisvestingsplan. Voor verdere verantwoording van de netcongestie gerelateerde aspecten wordt verwezen naar paragraaf 2 Klimaat in het bijzonder het onderdeel Netcongestie.

Biobased & circulair (ver)bouwen
In 2025 is gewerkt aan het versterken van kaders, monitoring en lobby voor biobased en circulair bouwen, onder meer via de G40 voor wat betreft de aanpassing van landelijke regelgeving. Daarnaast werk(t)en we stap voor stap toe naar steeds concretere afspraken over het toepassen van biobased en circulair bouwen in zowel nieuwbouw al bestaande woningvoorraad. Zo is “biobased tenzij” opgenomen in de aanbesteding voor aannemers van de particuliere woningvoorraad verduurzaming in het kader van het Volkshuisvestingsfonds in de Noordelijke wijken en zijn duurzaamheidsindicatoren van Het Nieuwe Normaal opgenomen in tenders van het Vastgoedbedrijf en bijvoorbeeld de Haddingestraat parkeergarage locatie. Verder initieerden we samenwerking met kennisinstellingen, corporaties en regiopartners in netwerken en projecten zoals Interreg Circular Trust Building, Vereniging Circulair Groningen Drenthe (VCGD), Building, Building Balance en de Economische Agenda Nij Begun. Met gemeente Hogeland en Provincie Groningen gaven we opdracht aan VCGD om een regionaal bouwprogramma op te stellen ter bevordering en ondersteuning van biobased en circulair bouwen. Tevens hebben we actief bijgedragen aan de voorbereiding en totstandkoming van het Convenant Biobased Bouwen Groningen / Drenthe (“de Bouwvezeldeal”). We hebben vragen van woningcorporaties rond biobased bouwen geïnventariseerd en circulair bouwen is opgenomen in prestatieafspraken 2026–2030. Ook is ingezet op bewustwording via de campagne “Daar zit wat in” over circulariteit en biobased materialen. Tenslotte zijn de ambities voor biobased en circulair opgenomen in het al eerder genoemde Volkshuisvestingsplan, doet gemeente Groningen met de andere (grote) gemeenten mee aan de landelijke Samenwerkingsagenda Toekomstgerichte gebiedsontwikkeling en is er eind 2025 begonnen met het opstellen van een (beleids)kader biobased en circulair bouwen.