Financiën

Stadshavens

De gebiedsontwikkeling van de Stadshavens bevindt zich nog in de opstartfase. Vandaar dat in 2025 de kapitaallasten van dit investeringsprogramma lager zijn dan begroot. Conform het raadsbesluit over de samenwerkingsovereenkomst Stadshavens wordt deze incidentele vrijval toegevoegd aan de reserve SIF.

Meer betaalbare woningen

Op basis van het initiatiefvoorstel voor de bouw van 2.500 extra betaalbare woningen in de gemeente Groningen heeft de raad extra financiële middelen vrijgemaakt. Voor 2025 gaat het om 900 duizend euro. Om koopwoningen voor inwoners betaalbaar te maken voeren we de regeling KoopGarant Gemeente Groningen uit.
Eind 2025 blijven er middelen over omdat de selectie van projecten waarop KoopGarant kan worden toegepast nog loopt. De niet-bestede middelen worden, conform het eerdergenoemde raadsbesluit, toegevoegd aan de bestemmingsreserve Betaalbaar Wonen Fonds. Op deze manier wordt er gespaard, zodat er op termijn meer betaalbare woningen aan de woningvoorraad in Groningen kunnen worden toegevoegd.

Plankosten Stedelijk Investeringsfonds (SIF)

Binnen dit deelprogramma zijn SIF-middelen begroot voor plankosten van diverse projecten (ca. 1,5 miljoen euro). Gedurende het jaar zijn uit dit budget middelen gereserveerd voor de ontwikkeling van de Oosterhamrikzone en Niemeyer-locatie. Eind 2025 resteert van de beschikbare middelen circa 0,6 miljoen euro.

Suikerzijde

Betreft werkzaamheden voor de Suikerzijde BV en de vergoeding hiervoor vanuit de BV.

Flexwonen

In december 2025 heeft de raad besloten 4,5 miljoen euro in te zetten voor de realisatie van 150 tijdelijke flexwoningen op de locatie Vinkhuizen-Zuid . Hiervoor hebben wij een haalbare businesscase opgesteld. Deze is gebaseerd op een gecombineerde financiering vanuit vier bronnen: de Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen, de doorstroomregeling voor Statushouders, woningcorporatie Patrimonium en een gemeentelijke bijdrage van 4,5 miljoen euro.
Deze gemeentelijke middelen zijn gereserveerd in de begroting 2025. In 2025 hebben we deze middelen grotendeels niet ingezet. Voor het jaar 2026 zijn deze middelen opnieuw beschikbaar gesteld door de raad (RB 39514-2025) .

Programma Energie

Voor het programma Energie is in de begroting een incidenteel werkbudget van 3 miljoen euro beschikbaar gesteld. Dit jaar hebben we hiervan circa 1,5 miljoen euro besteed. Door optimale inzet van de toegekende CDOKE-middelen (capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid) hebben we de helft van dit werkbudget (1,5 miljoen euro) niet in hoeven te zetten dit jaar. Dit bedrag willen we inzetten als werkbudget voor 2026. Dekking hiervoor kunnen wij namelijk niet vinden in de toegekende subsidie CDOKE-planfinanciering. Deze is alleen voor inzet op personeel.

Volkshuisvestingsfonds - cofinancieringsbijdrage

Vanuit het Volkshuisvestingsfonds is in totaal 10,5 miljoen euro toegekend. Deze middelen zijn bestemd voor het isoleren van woningen van particuliere eigenaren, specifiek gericht op de wijken Paddepoel, Vinkhuizen en Selwerd. In 2024 zijn wij begonnen met de subsidieverstrekking. In 2025 is de uitvoering voortgezet. Van de beschikbare cofinanciering ad 500 duizend euro resteert ultimo 2025 een bedrag van 148 duizend euro. De onderbesteding hangt samen met een geleidelijke opstart van de regeling en het tijdsintensieve proces van woningeigenaren begeleiden bij hun aanvraag en uitvoering.

Realisatiestimulans

De Realisatiestimulans heeft als doel gemeenten financieel te ondersteunen bij het realiseren van betaalbare woningen. De middelen worden via een specifieke uitkering (SPUK) beschikbaar gesteld door het Rijk. De uitkering per woning wordt toegerekend aan en verantwoord in het jaar waarin de bouw van de woning is gestart. In 2026 ontvangen we de middelen op basis van het aantal woningen opgenomen in onze verantwoording over 2025.
In 2025 leidt dit tot hogere baten van ca. 1,9 miljoen euro omdat deze regeling pas in november 2025 definitief is vastgesteld en de financiële effecten daarvan niet meer in onze begroting konden worden verwerkt.

Middelen klimaatakkoord

In 2023 heeft de gemeente Groningen van het Rijk een specifieke uitkering (SPUK) toegekend gekregen voor de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat -en energiebeleid (CDOKE). Eind 2024 hebben wij binnen deze regeling aanvullend middelen ontvangen voor de planfinanciering. In 2025 zijn wij begonnen met het inzetten van de middelen met als thema planfinanciering aardgasvrij. Wij hebben het ontvangen bedrag voor 2025 volledig begroot, maar minder hierop uitgegeven dan verwacht. Dat komt doordat de capaciteitsopbouw meer tijd kost dan verwacht. Het maken en uitvoeren van wijkenergieplannen kost meer tijd dan verwacht door ontwikkeling van landelijke kaders, afstemming met en besluitvorming door stakeholders. Door deze samenhang is de inzet van planfinancieringsmiddelen vertraagd.

Energiearmoede

In 2022 heeft de gemeente Groningen van het Rijk een specifieke uitkering (SPUK) toegekend gekregen voor de aanpak van energiearmoede. In 2022 en 2023 hebben wij in tranches in totaal 12 miljoen euro ontvangen. Deze middelen mogen wij besteden tot en met 2027.
In 2025 verwachtten we van deze middelen 2 miljoen euro te besteden en zijn wij o.m. begonnen met het uitwerken van een regeling voor het waterzijdig inregelen van verwarmingsinstallaties. Deze installaties worden dan zodanig afgesteld dat warm water gelijkmatig wordt verdeeld, wat zorgt voor 10 tot 20% energiebesparing. Het uitwerken van deze regeling duurt langer dan verwacht waardoor wij 456 duizend euro minder hebben besteed dan begroot.

Bouwleges

In 2025 bleef het aantal vergunningaanvragen – ondanks een stijging ten opzichte van 2024 – achter bij de verwachtingen, vooral bij de grotere bouwprojecten. Hierdoor vallen de legesopbrengsten circa 0,74 miljoen euro lager uit. Ten opzichte van een eerdere prognose bleek het tekort uiteindelijk mee te vallen. De terugval in aanvragen hangt sterk samen met de onzekere marktsituatie in de bouwsector, die te maken heeft met stijgende kosten en een tekort aan materialen en personeel. Om beter grip te krijgen op trends en om prognoses betrouwbaarder te maken, laten we momenteel onderzoek uitvoeren.

Energietarieven en -verbruik maatschappelijk vastgoed

Het voordeel op de energielasten is voor 545 duizend euro te verklaren doordat de definitieve energietarieven lager zijn dan bij het opstellen van de begroting was verwacht. De rest van het voordeel wordt vooral verklaard door een lager elektraverbruik en een lager gasverbruik. Het elektraverbruik is 17% lager dan verwacht. Dit is grotendeels toe te schrijven aan verduurzamingsprojecten, met name het aanbrengen van zonnepanelen. Het gasverbruik is 10% lager dan begroot.

Overige

De overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van 52 duizend euro.