Financiën

RIGG

In de begrote baten is rekening gehouden met de opbrengsten voor de te verstrekken subsidie aan de Gecertificeerde Instellingen. Deze bijdragen zijn echter verrekend via de zorgkosten waardoor er lagere lasten zijn gerealiseerd. Hierdoor treedt zowel aan de baten als de lasten een afwijking op van 18,7 miljoen euro. Per saldo geen resultaat.

Maatschappelijke Opvang

In de Maatschappelijke Opvang worden voorzieningen georganiseerd voor alle inwoners van de provincie Groningen. Dit gebeurt namens alle Groninger gemeenten vanuit het regionale programma Beschermd Wonen & Opvang. Structureel zijn de kosten hoger dan de inkomsten. Om de benodigde gemeentelijke bijdrage in de komende jaren deels te kunnen opvangen, is regionaal afgesproken om het overschot uit eerdere jaren in te zetten als tijdelijke dekking. In 2025 wordt hiervan 2,6 miljoen euro benut. Hierdoor vallen de lasten in 2025 lager uit dan begroot, naast lagere uitgaven voor meerjarige projecten (2,0 miljoen euro). Daarnaast zorgt een verschuiving tussen baten en lasten voor 0,4 miljoen euro lagere baten en lasten.  

Huiselijk geweld

In 2025 hebben we voor de totale regio 2,4 miljoen euro lagere lasten en 2,3 miljoen euro lagere baten, een nettoresultaat van 123 duizend euro. We hebben de middelen voor aanpak van schadelijke praktijken en eergerelateerd geweld niet volledig besteed, doordat het plan van aanpak later is vastgesteld en de uitvoering later is gestart. In 2026 zetten we de resterende middelen hiervoor in. Het aandeel van de gemeente Groningen in het regionale resultaat is 16 duizend euro positief.

Jeugd

Ten opzichte van de geactualiseerde begroting van 102,2 miljoen euro verwachten per saldo een nadeel van 1,9 miljoen euro (= 1,8%). Het nadeel van 1,9 miljoen euro is als volgt opgebouwd:

Extra middelen Deskundigencommissie Hervormingsagenda (V 5,2 miljoen euro)
Naar aanleiding van het rapport ‘Groeipijn’ van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd zijn in de meicirculaire 2025 extra middelen opgenomen. Wij ontvangen structureel een bedrag van 6,7 miljoen euro. Omdat we in de begroting geanticipeerd hebben op een te verwachten ontvangst van 1,5 miljoen euro, is per saldo sprake van een voordeel van 5,2 miljoen euro.

Overige mutaties budget (V 1,6 miljoen)
We hebben 0,5 miljoen euro van het Rijk ontvangen door de vrijval van middelen vanuit de compensatieregeling Voogdij 18+. Ook hebben we een voordeel van 0,5 miljoen euro vanwege een hogere compensatie voor het besparingsverlies (terugdraaien aanvullende besparing coalitieakkoord Rutte IV) en is het budget met 0,6 miljoen euro opgehoogd voor prijscompensatie.

Doorwerking tekort jaarrekening 2024 (N: 3,7 miljoen euro)
Vanuit de jaarrekening 2024 werkt 3,7 miljoen euro door in 2025. De kosten stijgen o.a. door een toename in complexiteit van de omgeving waarin kinderen opgroeien, toename van veiligheidsvraagstukken, meerkosten kleinschalige woonvoorzieningen en door een toename van onderwijs gerelateerde zorg.

Volume ontwikkelingen 2025 (N: 3,0 miljoen euro)
We zien net als in de voorgaande jaren ook in 2025 een volumestijging. Dit sluit aan bij de verwachting die de Deskundigencommissie in haar rapport heeft opgenomen. Voor deze volumestijging worden we door het Rijk niet gecompenseerd. We zien met name een toename bij de individuele jeugdhulp in natura en de regionaal solidaire kosten. Aan de andere kant vallen de huisvesting- en ICT kosten Basisjeugdhulp en de kosten collectieve jeugdhulp lager uit en zien we onze persoonsgebonden budget (PGB) kosten dalen. Per saldo verwachten we een nadeel van 3,0 miljoen euro.

Actualisatie indexatie (N: 0,9 miljoen euro)
Door hogere indexatiekosten als gevolg van toenemende uitgaven en actualisatie van de indexatiepercentages verwachten we per saldo een nadeel van 0,9 miljoen euro.

Overige ontwikkelingen (N: 1,1 miljoen euro)
Een aantal ontwikkelingen leidt tot een nadeel van 1,1 miljoen euro. Het gaat om kosten voor ‘Open studio’s (0,4 miljoen euro), uitbreiding van het aantal Ondersteuners Jeugd en Gezin (0,4 miljoen euro), ‘Kind aan huis’ (0,1 miljoen euro) en afwikkeling van de kosten over de periode van vóór 2025 (0,2 miljoen euro).

Budget Jeugdbescherming Noord (neutraal)
Uw raad heeft incidenteel 0,2 miljoen euro ter beschikking gesteld voor de kosten van aanvullende uitvoeringscapaciteit bij Jeugdbescherming Noord. Deze kosten worden gedekt vanuit de algemene reserve. Dit betekent dat deze kosten geen invloed hebben op het saldo van de jeugdzorgkosten.

Compensatie tekorten jeugdzorg 2023 en 2024

Het Rijk heeft het advies van de Deskundigencommissie betreffende compensatie van de tekorten over 2023 en 2024 (totaal 728 miljoen euro) overgenomen. Voor onze gemeente betekent dit een incidentele extra bijdrage van 11,7 miljoen euro. Gezien de grote risico’s en conform de adviezen van de Deskundigencommissie en de VNG willen we deze incidentele middelen reserveren voor toekomstige uitgaven gericht op het reduceren van jeugdzorgkosten en het opvangen van de opgelegde taakstellingen en niet gecompenseerde volumestijgingen.  

Jeugd - specifieke uitkeringen

We ontvangen van het Rijk diverse specifieke uitkeringen op het gebied van jeugd. We hebben in 2025 2,6 miljoen euro minder lasten en baten gerealiseerd dan begroot (per saldo neutraal). Dit komt met name omdat we voor de afbouw gesloten jeugdhulp, uitgevoerd door Elker, minder uitgaven hadden dan begroot als gevolg van uitstel in de aanschaf van een pand. De resterende middelen zetten wij de komende jaren in.

Meerjarig project Preventie en transformatie jeugdzorg

Voor het meerjarige project Preventie en transformatie van het jeugdzorg landschap heeft de raad 8,8 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de periode 2025 tot en met 2028. Van deze middelen is op basis van de projectbegroting 2,4 miljoen euro beschikbaar gesteld voor 2025. De aanvragen voor het meerjarig kader zijn in beperkte mate in 2025 gestart en de uitvoering vindt de komende jaren plaats. De besteding in 2025 was hierdoor lager dan verwacht. Van de middelen voor 2025 hebben we 1,4 miljoen euro besteed en is 1,0 miljoen euro niet ingezet. De niet bestede middelen zetten we de komende jaren in.

Beschermd Wonen

Het totale resultaat van de centrumregeling Beschermd Wonen in 2025 is 3,9 miljoen euro positief, met name als gevolg van lagere zorgkosten. Op basis van de realisatie van voorgaande jaren is gedurende 2025 de beginstand van het aantal cliënten naar beneden bijgesteld ten opzichte van de begroting. De gerealiseerde zorgkosten 2025 laten daardoor een voordeel zien ten opzichte van de begroting. Daarnaast is de rijksbijdrage 650 duizend euro hoger door loon- en prijscompensatie. Het aandeel van de gemeente Groningen in het regionale resultaat is 1,4 miljoen euro positief.

WMO

De WMO zorgkosten zijn in 2025 met 2,3 miljoen euro verder gestegen naar 53 miljoen euro. Toch is er een voordeel van 1,2 miljoen euro ten opzichte van de begroting. We hebben incidenteel 0,4 miljoen euro voordeel uit winstafroming bij een GON-aanbieder. Daarnaast hebben we 0,5 miljoen euro voordeel bij collectief vervoer. Dit komt deels doordat de jaaruitgaven 2024, die de basis vormen voor de begroting 2025, in werkelijkheid lager zijn dan geprognosticeerd ten tijde van het opstellen van de begroting. De begroting 2025 is daarmee gebaseerd op een te hoge beginstand. Daarnaast zijn de kosten in 2025 minder hard gestegen dan verwacht. Het aantal kilometers is weliswaar met 4% toegenomen ten opzichte van 2024, maar een hoger aantal kilometers zorgt ook voor lagere fluctuatiekosten. Verder hebben we op hulpmiddelen 0.4 miljoen euro voordeel door een volumedaling bij rolstoelen en door een incidenteel voordeel van 160 duizend euro over voorgaande boekjaren. Hier tegenover staat een nadeel op overige kosten (0,2 miljoen euro), onder meer door kosten voor projectleiding en doorbraakinterventies.

Transitiefonds gesubsidieerde instellingen

In de begroting 2025 is incidenteel 1,5 miljoen euro opgenomen voor knelpunten in de exploitatie van gesubsidieerde instellingen die op korte termijn hun activiteiten niet binnen de gestelde financiële kaders kunnen bijstellen. Dit bedrag is in de begroting verdeeld over de deelprogramma's 3.3 (750 duizend euro) en 3.5 (750 duizend euro). Binnen deelprogramma 3.3 hebben we in 2025 geen middelen ingezet. De ingediende aanvragen hadden betrekking op het beleidsveld cultuur en hiervoor zijn subsidies verleend vanuit deelprogramma 3.5. Conform het kader resultaatbepaling en resultaatbestemming blijven de resterende middelen beschikbaar om in 2026 in te zetten.

Vrouwenopvang - toekomstscenario

Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is in 2024 gestart met de proeftuinen en werkgroepen en is voorgezet in 2025. Voor sommige onderdelen hebben we in 2025 aanvullende externe financiering ontvangen. We hebben hierdoor in 2025 een incidenteel voordeel van 593 duizend euro. De middelen die we in 2025 nog niet hebben ingezet, besteden we in 2026.

Uitvoeringskosten

In 2025 hebben we meer uitvoeringskosten ten laste van rijksregelingen en subsidies kunnen brengen dan verwacht. Daarnaast waren er meer externe detacheringen dan begroot. Door de kostenverdeling realiseren we in dit deelprogramma een voordeel van 559 duizend euro bij de lasten en 732 duizend euro bij de baten.

Intensiveringsmiddelen Algemene Zorg en Veiligheid

Vanuit het coalitieakkoord was in 2025 1,3 miljoen euro aan intensiveringsmiddelen beschikbaar. Hiervan hebben we 468 duizend euro niet ingezet. Dit komt onder meer doordat de inzet van jongerencoaches gedekt is vanuit andere middelen (voordeel 210 duizend euro). Daarnaast hebben we 127 duizend euro voor aanpak mensenhandel niet in hoeven zetten omdat het onderdeel 'opvang vanuit uitstroom mensenhandel' nog niet tot bestedingen leidt. Op de overige intensiveringsvraagstukken hebben we 131 duizend euro voordeel. Het voordeel op de baten betreft lager vastgestelde subsidies over 2024.

Regionale samenwerking

We ontvangen van het Rijk een specifieke uitkering Integraal Zorg Akkoord (SPUK IZA) die wij regionaal inzetten. Daarnaast ontvangen wij een ZonMw subsidie voor de regionale samenwerking Gezond Groningen. Hiervoor is gemeente Groningen de mandaatgemeente. Met name als gevolg van de afrekening van SPUK IZA over 2023 hebben we voor regionale samenwerking hogere lasten en baten dan begroot.

Overig

Overige verschillen tellen op tot een nadeel van 425 duizend euro.

Omschrijving samenwerkingsverband